‘’Boş zaman cahillerin can sıkıntısıdır.’’ Ariosto

‘’Boş zaman cahillerin can sıkıntısıdır.’’ Ariosto

16 Mayıs 2019 Perşembe 20:54
Bu haber 1143 kez okundu

Can sıkıntısına karşı okumak


‘’Boş zaman cahillerin can sıkıntısıdır.’’ Ariosto
banner26
 497

 Hayranlık uyandıran performansı ile Cate Blanchett, ‘’Manifesto’’ filminde ve özellikle Dada’nın ‘’Sanatın Ölümü’’ üzerine manifestosunun kurgulandığı mezarlık sahnesinde, başka bir aktrisin bu filmin üstesinden gelemeyeceğini gösteriyor. Modern sanatın en üst düzeyi anlamına gelen Dadaizm, Tristan Tzara’nın yarattığı bir akım olarak daha sonraları edebiyatın her türüne, resme, sinemaya, tiyatroya ve başka bir çok sanat dalına ilham vermiştir. Manifesto filminde yönetmen Julian Rosefeldt, son derece isabetli olarak ‘’Fluxus’’ akımını da Dadaizm’in uzantısı olarak işlemiş ve hatta tüm filmi bir ‘’Feminizm Manifestosu’na’’ bağlamıştır.

 Benim kanaatim, Dadaizm manifestosunun, daha önceki dahi sanatçılar Oscar Wilde (Ciddi Olmanın Önemi), Charles Baudelaire (Kötülük Çiçekleri) ve Marcel Proust (Kayıp Zamanın İzinde) tarafından yaşam tarzı olarak benimsenen Dandizm akımının devamı olduğudur. Cate Blanchett’in bu filmde tamamını olağanüstü başarıyla canlandırdığı 13 farklı karakterin anlattığı tam da bu sanatsal devamlılık ilişkisidir.

 

 498

 Ülkemizin eğitim sisteminde, tarihi ders olarak seven yoktur. Bunun nedeni lise kitaplarının içine gereksiz ezberler, yanlı yorumlar ve anlamsız rakamsal bilgilerin katılmasıdır, hatta sadece bunlardan ibaret olmasıdır. Tarih kadar enteresan bir konunun sevilmemesinin başka bir nedeni olamaz. Hâlbuki çarpıcı noktaları öne çıkararak, öğrencilerin konulara ilgisi çekilebilir. Mesela kimse Abdülaziz’in nasıl ve neden öldürüldüğünü merak etmez ama bir oturuşta bir kuzu yediğini bilir. Yahut hiçbir lise öğrencisi Prut Savaşı’nın neden ve sonuçlarını hatta tarihini bile hatırlamaz ama Baltacı Mehmet Paşa ile Katerina arasındaki, hem de savaş meydanında vuku bulduğu anlatılan uydurma ilişkiyi gündeme getirir.

Mesela Osmanlı İmparatorluğu’nun en önemli muharebelerinden olan Mohaç Savaşı’nı (1526) tarih kitaplarına çok enteresan bir yönüyle koyabilsek eminim öğrenciler geri kalan yönlerini gönüllü olarak öğreneceklerdir. Düşünsenize on binlerce askerden oluşan ordu, aylar süren hazırlıklar, haftalarca süren yolculuk ve nihayetinde sadece iki saatlik bir savaş! Devre arasını da katarsak neredeyse bir futbol maçı kadar süre. Mohaç’ta devre arası da yapmadıklarına göre orduların önemli bir mesafeyi koşarak, karşılıklı saldırısı ile geçen süreyi bile hesaba katarsak kaç kılıç birbirine değmiştir acaba?

 

 499

 

 Yolculuk öncesi huzursuzluk, tedirginlik, can sıkıntısı ve erteleme isteği, alışkın olmadığım ama son yıllarda, özellikle profesyonel yaşama veda ettikten sonra bana musallat olan bir ruh hali oldu. Bunun nedeninin, Datça’nın sakin yaşamı mı yoksa evlilik hayatının insan genlerine bir şekilde işlemiş sorumluluk duygusu mu olduğunu çözmeye Çalışa-yorum. Profesyonel yaşamım boyunca birçok defa, bir günde başka bir şehre, ülkeye hatta kıtaya, yaşamak üzere yer değiştirmeyi kabullenmiş, bünyeme ve ruhuma kabullendirmiş biri olarak bu değişimi anlamam gerekiyor.

Bu durum önce can sıkıntısı üzerine eklemlemeye çalıştım ama olmadı zira bu tanımı aynen Schopenhauer gibi yorumluyorum: ‘’Boş zaman cahillerin can sıkıntısıdır’’ diyen Ariosto’yu (İtalyan Şair, 1474-1533) destekliyor Schopenhauer: ‘’Sıradan insanlar sadece zamanı ‘’Geçirmeyi’’ düşünürler; herhangi bir yeteneği olan kimse ise zamandan ‘’Yararlanmayı’’ düşünür.’’

Gelgelelim hayatın yolculuk dahil tüm değişikliklerine dair söylenmiş en modern sözlerin, bir zamanlar hayatımızı alabora edercesine değiştiren Led Zeppelin’in efsane solisti Robert Plant’den gelmiş olması da az şaşırtıcı olmasa gerek, ‘’Hayatta çok az gizem kaldı, ben de bunu başımı eğip kabulleniyorum.’’

Gidecek yeni yer mi kalmadı, görecek yeni bir şey mi yok? Bileme-yorum ama yolculuk öncesi tedirginliğimin bir nedeni de R. Plant’in o cümlesinde gizli olsa gerek.

Cenk Sabah Tuzcu, İzle-Yorum


Anahtar Kelimeler

banner45

Yorum Yaz

@name x