Suriye Zirvesi sonrası flaş açıklamalar

Suriye Zirvesi sonrası flaş açıklamalar

28 Ekim 2018 Pazar 10:39
Bu haber 967 kez okundu

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Başbakanı Angela Merkel'in katılımıyla Vahdettin Köşkü'nde gerçekleştirilen Suriye konulu dörtlü zirvenin ardından liderler, basın toplantısı düzenledi. Dört liderin yaptığı açıklamalarda, Suriye'de siyasi çözüm, mültecilerin Suriye'ye dönüşü, Esad'ın geleceği ve İdlib'de ateşkesin kalıcı hale getirilmesi başlıkları öne çıktı.


Suriye Zirvesi sonrası flaş açıklamalar
banner26
 Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, AlmanyaBaşbakanı Angela Merkel'in katılımıyla Vahdettin Köşkü'nde gerçekleştirilen Suriyekonulu dörtlü zirvenin ardından liderler, basın toplantısı düzenledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasına, "Bu önemli toplantı vesilesiyle dostlarımızıİstanbul'da ağırlamaktan duyduğum memnuniyeti özellikle ifade etmek istiyorum. Suriye konusunda istişarelerde bulunmak üzere davetimize icabet eden Sayın Putin, Sayın Macron, Sayın Merkel'e şahsım, milletim adına şükranlarımı sunuyorum. Toplantımızın ve aldığımız kararların Suriyeli kardeşlerimiz için hayırlara vesile olmasını diliyorum." diyerek başladı.
 
 
Öncelikli olarak hedeflerin "sahada tam olarak ateşkesin sağlanması ve hakim kılınması ile akan kanın bir an önce durdurulması" olduğuna işaret eden Erdoğan, "Ayrıca Suriye halkının meşru talepleri doğrultusunda bir siyasi çözüme ulaşılması, böylece ülkede istikrarın sağlanması noktasında neler yapılabilir, bunları etraflıca ele alma fırsatını bulduk." dedi.
 
 
Erdoğan, konuşmasını şöyle sürdürdü:
 
"Öncelikle şu gerçeğin altını çizmekte fayda görüyorum. Suriye ihtilafının küresel bir sorun haline dönüşmesinin en önemli sebebi, uluslararası toplumun meseleyi yeterince sahiplenmemesidir. Maalesef çok uzun bir dönem Suriye krizinden kaynaklanan sıkıntıların yükünü, Suriyeli siviller ile komşu ülkeler çekmek zorunda kalmıştır. Birçok ülke durumun vahametini ancak krizin etkileri kendi sınırlarına ulaşınca idrak edebilmiştir. Artık bu kayıtsızlığa bir son verilmesi gerekiyor. İnsani, siyasi ve diplomatik olarak inisiyatif alınmadığı takdirde Suriye'deki trajedi daha da kötüye gidecektir. Astana formatında yürütülen iş birliği uluslararası topluma örnek olmuştur. Bugün, Fransa ve Almanya'nın da katılımıyla Astana'da yakalanan sinerjiyi daha ileriye taşıyabileceğimizi gördük. Bu olumlu iş birliğine ne kadar çok paydaş özellikle de paydaş ülke katkı sağlayabilirse kalıcı bir çözüme de o denli hızlı ulaşabileceğimize inanıyorum."
 
Bugün verimli ve samimi istişareler gerçekleştirdiklerini belirten Erdoğan, "Suriye'nin toprak bütünlüğü ile siyasi birliğine bağlılığımızı, ayrıca ihtilafa sadece askeri yöntemlerle çözüm bulunamayacağına dair inancımızı teyit ettik. Kalıcı çözüm yolunun, Suriye halkının öncülüğünde ve sahipliğinde Birleşmiş Milletler gözetiminde yürütülen müzakerelerden geçtiğini vurguladık." diye konuştu.
 
Cumhurbaşkanı Erdoğan, İdlib konusunda Putin'in gayretleriyle imzalanan muhtıranın uygulanmasında sağlanan ilerlemenin teyit edildiğini vurgulayarak, "Muhtıraya riayet edilmesinin İdlib'teki mevcut ateşkesin korunması ve yeni bir insani krize mahal verilmemesi için taşıdığı öneme özellikle işaret ettik. İdlib'te sağlanan sükunetin tekrar yeşerttiği umuttan istifadeyle siyasi süreçte somut adımlar atılması gerektiğinin altını çizdik. Bu çerçevede anayasa komitesinin kuruluş sürecinin en kısa sürede şartları gözeterek, temennimiz odur ki yıl sonu itibarıyla tamamlanması çağrısında bulunduk." ifadelerini kullandı.
 
"Tehditleri kaynağında bertaraf etmeyi sürdüreceğiz"
 
Erdoğan, konuşmasında, toplantıda ele aldıkları bir diğer önemli konunun Suriye kaynaklı terör tehdidi olduğunu dile getirdi.
 
Bu hususta gerek dört ülke arasında gerekse uluslararası toplum düzeyinde iş birliğinin artırılması noktasında mutabık kaldıklarını dile getiren Erdoğan, Türkiye'nin, 911 kilometrelik sınırı olması nedeniyle Suriye'de yuvalanan terör örgütlerinden en fazla zarar gören ülkelerden biri olduğunu kaydetti.
 
 
Erdoğan, bugüne kadar DEAŞ ve PYD tarafından gerçekleştirilen saldırılarda yüzlercevatandaşın ve güvenlik görevlisinin yaralandığını, şehitler verildiğini belirterek, her iki terör örgütünü de kaynağından bertaraf etmek amacıyla Fırat Kalkanı ve Zeytin Dalı harekatlarının gerçekleştirildiğini, toplamda da 7 bin 500 DEAŞ'lı ve PYD'li teröristi etkisiz hale getirerek 4 bin kilometrekarelik alanı terörden arındırarak önemli bir başarıya imza atıldığını vurguladı.
 
Türkiye'nin güvenli hale getirdiği Afrin, Cerablus ve El Bab gibi Suriye şehirlerinde huzur, emniyet ve barış olduğunu anlatan Erdoğan, şöyle devam etti:
 
"Hatta 260 binin üzerinde Suriyeli bu bölgelere geri dönmüş durumdadır. Biz bu sayının zamanla artacağına inanıyoruz. Türkiye, ne sınırlarında ne de Suriye'nin herhangi bir bölgesinde terör gruplarının palazlanmasına müsamaha göstermeyecektir. Terörle mücadele kisvesi altında sahada yeni emrivakilerin dayatılmasını da asla kabul etmeyeceğiz. Fırat'ın batısında olduğu gibi doğusunda da milli güvenliğimize yönelik tehditleri kaynağında bertaraf etmeyi sürdüreceğiz. Zirvede Suriye itilafının insanı boyutunu da konuştuk. Suriye halkına insani yardımın sürdürülmesi gerektiği konusunda mutabık kaldık. Bugün Suriyeli mültecilerin ülkelerine geri dönüşü konusunu da ele aldık. Geri dönüş sürecinin uluslararası hukuka uygun olarak gönüllülük esasına göre güvenli biçimde ve Birleşmiş Milletler ile eşgüdüm halinde yürütülmesi gerektiği hususunda fikir birliğine vardık."
 
Adil yük paylaşımı konusundaki taahhütler
 
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin 3,5 milyon Suriyeliye ev sahipliği yapmak suretiyle bu konuda en fazla öne çıkan ülke olduğunu vurgulayarak, Suriyeli sığınmacılar için harcanan 33 milyar doların Türkiye'nin fedakarlığını açıkça gösterdiğini söyledi.
 
Adil yük paylaşımı hususunda Avrupa Biriliği'nin verdiği taahhütlerin yerine getirilmesini beklediklerini de hatırlatmak istediğini dile getiren Erdoğan, diğer ülkelerden de yaklaşan kış şartlarını düşünerek Suriye halkının ihtiyaçları için desteklerini artırmaları çağrısında bulunduğunu kaydetti.
 
Erdoğan, sahile vuran masum çocuk bedenlerinin Suriye'de 7,5 yıldır yaşanan dramın ve çatışmaların en acı sembolleri olduğunu belirterek, başta zirveye katılan ülkeler olmak üzere herkesin bu trajediyi sonlandırmak için mücadele etmesi gerektiğini anlattı.
 
Bugünkü zirve toplantısında Suriyelilere ve uluslararası topluma önemli mesajlar verebildiklerini düşündüğünü anlatan Erdoğan, şöyle konuştu:
 
"Zirve katılımcıları olarak gerek sahadaki durumun iyileştirilmesine gerek siyasi süreçte ilerleme sağlanmasına yönelik çabalarımızı artıracağımıza inanıyorum. Diğer ülkeleri de bu gayretlere destek vermeye çağırıyorum. Türkiye olarak soruna çözüm bulmaya yönelik mücadelemizi hem Astana platformunda hem bugünkü gibi farklı ve daha geniş platformlarda sürdürmekte kararlıyız. Şüphesiz ki bu kararlılığımız aynı şekilde Astana sürecinin bir diğer üyesi konumunda olan İran'ı da ilgilendirmektedir. Bu attığımız adımlar, yaptığımız görüşmelerden tabii ki İran'ı da bilgilendireceğiz, haberdar edeceğiz ve bu sürecin çok daha olumlu şekilde devamını sağlamakta, bunu gerekli görüyoruz. Bu kararlılık Suriye halkıyla dayanışmamızın bir gereği, Suriyeli kardeşlerimize karşı boynumuzun borcudur."
 
Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasının sonunda katılımcılara şükranlarını sunarak, zirve toplantısının Suriye'de çözüm umutlarını tekrar yeşertmesini diledi.
 
 
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, dört ülkenin ileride de Suriye'deki durumun normalleşmesi için ortak çalışma yapmaya devam edeceğini vurgulayarak, şunları söyledi: 
 
"Bunun için elverişli şartlar sağlandı. Türkiye, Rusya ve İran'ın Astana formatı çerçevesinde yürüttükleri faaliyetler sayesinde ülkenin büyük bölümü teröristlerden arındırıldı. Ülke adım adım barışa doğru ilerliyor."
 
"Suriye'de çözüm ancak diplomasi yoluyla mümkün olabilir." diyen Putin, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 2254 sayılı kararı çerçevesinde Suriye'nin toprak bütünlüğü ve egemenliğine saygı çerçevesinde siyasi çözümün mümkün olacağını belirtti.
 
"Bizi son derece titiz bir çalışma bekliyor"
 
Putin Suriye halkının kaderini kendisinin tayin etmesi gerektiğini kayederek, şöyle devam etti:
 
"Bu amaçla Astana formatının ve küçük grupla çabalarını birleştirmesini bu yönde görüştük. Suriye'deki siyasi çözümün sahada hızlı ilerlemesine, yapıcı tutum sergileyen Suriye temsilcilerini bu sürece dahil etmeye çalışacağız. Öncelikle Cenevre'de anayasa komitesi çalışmalarına başlamamız gerekiyor." 
 
Komitenin Suriye'deki toplumun tüm katmanlarınca tanınması gerektiğinin altını çizen Putin, "Çoktandır ihtiyaç duyulan anayasal reformları yapabilecektir. Bu da Suriye'deki devleti daha güçlü hale getirecektir. Böylece Suriye'deki toplumu birleştirecektir. Bizi son derece titiz bir çalışma bekliyor." diye konuştu.
 
 
Putin, Suriye'de şiddet oranının önemli ölçüde azaltıldığına değinerek, "Fakat orada biriken radikal unsurların temizlenmesi gerekiyor. Bu bizim için son derece güncel bir hedeftir. Savaş tecrübesini elde eden bu caniler, ülkelerimizde sessizce taraftar devşirebilir. İdeolojilerini topluma aşılayabilir. Bu kabul edilmez bir şeydir." ifadelerini kullandı.
 
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Alman ve Fransız mevkidaşlarını Soçi mutabakatıyla ilgili bilgilendirdiklerini söyleyen Putin, "Silahsızlanmış bölgenin oluşturulmasının geçici bir tedbir olduğu düşünüyoruz. Kısa süre içinde hem muhaliflerin hem de ağır silahların çekilmesi için çaba sarf edeceğini ümit ediyoruz. Türk partnerlerimiz bununla ilgili elinden geleni yapıyor." şeklinde konuştu. 
 
Putin, "Rusya, Suriye Arap Devleti'ne terör tehdidinin ortadan kaldırılmasına kararlı bir şekilde yardımcı olacaktır." dedi.
 
İnsani yardım noktasında da Rus lider Putin, mültecilerin dönüşü konusuna değinerek, "Uluslararası toplumun el ele çaba sarf etmesi lazım." ifadesini kullandı. 
 
"Bizim şöyle bir teklifimiz var. Mültecilerle ilgili bir uluslararası konferans düzenlemeyi hedefliyoruz." diyen Putin, bu olmazsa ilerleme kaydedilemeyeceğini söyledi.
 
"Yapıcı bir diyaloga çağırıyoruz"
 
Putin, toplantıda, basın mensuplarının sorularını yanıtladı.
 
Türkiye, Rusya, Fransa ve Almanya'nın aynı formatta bir daha bir araya gelip gelmeyeceğine ilişkin bir soruya Putin şöyle cevap verdi:
 
"Bu konuda henüz bir anlaşma sağlamadık. Her şey olabilir. Katılımcıların sayısının artırılması faydalıdır diye düşünüyorum. İlk olarak Astana Grubu ile küçük grubun birleştirilmesini Fransa Cumhurbaşkanı teklif etti. Cumhurbaşkanı sayın Erdoğan bunu faal bir şekilde destekledi. Bugünkü görüşmemizin girişiminde bulundu ve bence faydalı bir görüşme oldu."
 
Rus lider, bir soru üzerine, "Suriye'nin meşru hükümetine saygı duyulmalıdır. Herkes Suriye rejimi diyor burada. BMGK kararında ise Suriye Arap Cumhuriyeti hükümeti ifadesi kullanılıyor. Suriye'nin meşru hükümetine saygı duymaktan yola çıkarak, muhalefetle verimli diyalog kurmak için her zaman Suriye hükümetini böyle yapıcı diyaloga çağırıyoruz." ifadelerini kullandı.
 
Anayasa komitesi çalışmalarına konusunda ise Putin, "Senenin sonuna kadar ilgili şartlar oluşursa anayasa komitesi tamamen oluşturulacaktır ve faaliyetlerine başlayacaktır." diye konuştu. 
 
"Üçüncü listeyi hazırlıyoruz"
 
Komitenin iki parçasının (rejim ve muhalefetin listesi) tamamlandığını, halihazırda STK'leri içeren üçüncü parça üzerinde çalıştıklarını anımsattı. Putin, "İran, Astana ve barış sürecinin garantörlerinden biridir. Gerginliği Azaltma Bölgeleri'nin faaliyette olmasının da teminatıdır. İran olmadan bu konu çözülemez." dedi.
 
Soçi'de anayasa komitesi kurulması kararının üzerinden 9 ay geçtiği halde sonuç alınamadığına ilişkin bir soru üzerine Rus lider, "Evet, gerçekten istediğimiz kadar hızlı ilerleyemiyoruz ama başarılar elde edildi. Suriye hükümetini kendi listesini vermesi konusunda ikna ettik. Mevkidaşım sayın Türkiye Cumhurbaşkanı da kendi kendi üzerine düşeni yaptı. Muhalefetten bir liste ortaya çıktı. Şimdi de üçüncü listeyi hazırlıyoruz. Bu zorlu bir süreçtir." değerlendirmesini yaptı. 
 
Suriye halkının kendi liderlerini kendisinin seçmesi gerektiğine inandıklarını belirten Putin, bir soru üzerine, "Bunun için anayasa komitesi kurulmalıdır ve faaliyetlerine başlamalıdır. Bugün şu ya da bu şahsı görüşmedik. Bu yapıcı bir yaklaşım olmaz." diye konuştu. 
 
"Rusya, çeşitli provokasyonlara ilişkin Suriye hükümetini destekleme hakkını saklı tutuyor." diyen Putin, Hımeymim'deki Rus hava üssüne 50'den fazla insansız hava aracı saldırısı düzenlendiğini hatırlattı. 
 
Putin, radikal grupların temizlenmesi için Türkiye ile ortak çalışmalarının sürdüğünü de vurguladı.
 
 
 
"Siyasi açıdan bir çözüm bulunmalı"
 
Almanya Başbakanı Angela Merkel, ortak  basın toplantısında değerlendirmede bulundu. Açıklamasında "Son derece verimli bir zirve oldu" ifadesini kullanan  Merkel, "Farklı yaklaşımlarımız olsa da mutabık kalarak ortak bir bildirge  yayımlayabildik. Bu da bizim ortak bir iradeye sahip olduğumuzu göstermektedir."  diye konuştu.
 
Merkel, Suriye'de bir tarafta terörle mücadele diğer yanda da rejimin  kendi halkına yönelik yürüttüğü bir savaşın söz konusu olduğunu söyleyerek,  bölgede sadece askeri açıdan değil siyasi açıdan da bir çözüm bulmak gerektiğinin  altını çizdi.
 
Suriye'de birçok insani felaketin yaşandığını anlatan Merkel, nüfusun  yarısından fazlasının Ürdün, Türkiye ya da Avrupa ülkelerinde mülteci olarak  bulunduğunu hatırlattı ve başka insani felaketlerin yaşanmaması için ellerinden  geleni yapacaklarını dile getirdi.
 
"Kimyasal silahların kullanılmaması konusunda kararlı olduğumuzu ifade  etmek istiyorum" diyen Merkel, siyasi çözüm kapsamında katkılarından ötürü  Birleşmiş Milletler Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura'ya teşekkür etti.
 
Suriye'de siyasi çözüm kapsamında Anayasa Komitesi çalışmalarına da  değinen Merkel, "Anayasa Komitesinin yıl sonuna kadar bir araya gelebilmesi için  katkıda bulunmak istiyoruz." dedi.
 
Merkel, Suriyeli sığınmacıların ülkelerine dönmeleri konusunda BM  Mülteciler Yüksek Komiserliğiyle sıkı bir iş birliği yapılmasının önemine dikkati  çekerek, geri dönenlerin tutuklanmamaları ve kötü muamele görmemeleri gerektiğini  dile getirdi.
 
Suriye'nin yine bütün halkı için güvenli bir vatan olması  gerekliliğine vurgu yapan Merkel, "Siyasi sürecin tam da bu zamanda bulunması çok  önemli." değerlendirmesinde bulundu.
 
Merkel İdlib'de insani bir felaket olmadan barışçıl bir çözüm  bulunması konusunda da gayret göstermeye devam edilmesi gerektiğinin altını  çizdi.
 
 
"Uluslararası toplumun da göğüslemesi gereken bir süreç"
 
Suriye'de siyasi çözüme vurgu yapan Merkel, bu kapsamda olası  seçimlere ilişkin, "Suriye halkının tamamı gelecekteki siyasi sistemle ilgili  uluslararası denetim altında yapılacak özgür seçimlerde kendileri karar  vermelidir." dedi.
 
Merkel, ülkesinden kaçmak zorunda kalan Suriyelilerin de bu karara  katılmaları gerektiğinin altını çizerek, kendi geleceklerine Suriye halkının  karar vereceğini dile getirdi.
 
Suriye rejiminin çok sayıda insanı öldürdüğünü belirten Merkel, siyasi  çözümün bu açıdan kolay olmayacağını söyleyerek, "Uluslararası toplumun da  göğüslemesi gereken bir süreç olacaktır." yorumunu yaptı.
 
Merkel, İdlib konusunda Soçi mutabakatında atılan adımlardan duyduğu  memnuniyeti dile getirerek, bu süreci desteklediklerini ifade etti. Merkel,  "(Suriye'de) Milyonlarca insanın tekrar tehlikeye atılmasını istemiyoruz."  değerlendirmesinde bulundu.
 
"Kesinlikle kabul edilemez"
 
Basın toplantısında konuşan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ABD'ninPensilvanya eyaleti  Pittsburgh şehrinde Musevilerin ayin düzenlediği saatlerde sinagoga yapılan  silahlı saldırıyı hatırlatarak, Amerikan halkının yanında olduklarını söyledi.
 
Macron, zirveyi önemli bir adım olarak gördüğünü, önceliklerinin terör  ile mücadele olduğunu ve Suriye'deki terör gruplarının çok vahim saldırılar  gerçekleştirdiğini vurgulayarak, şöyle konuştu:
 
"Terörle mücadeleyi sürdürürken aynı zamanda bugün yapılacak askeri  harekatların insani yardım konusuna da saygı göstermesi gerektiğini unutmuyoruz.  Bu da bizi İdlib konusuna götürüyor. Bu konuyla ilgili çok açık söyledik, rejimin  hamilerinin desteğiyle birlikte İdlib'e yapacağı askeri saldırı kesinlikle kabul  edilemez olacaktır insani konularla ilgili olarak. Burada Türkiye, Avrupa ve  bölgenin istikrarı söz konusu. Buradaki risk teröristlerin dağılması ve yeni  sığınmacı dalgalarının ortaya çıkması anlamına gelecektir. Bunu zaten gördük daha  önceki saldıralar sonucunda. Rusya ve Türkiye birkaç hafta önce harfiyen yerine  getirilmesi gereken bir karara vardılar. Bu konuyla ilgili bugün de teminatlar  dile getirildi. Bunu sonuç bildirgemizde de belirttik. İdlib'te kalıcı ve  sürdürülebilir bir ateşkesin tesis edilmesi son derece önemli. Bu taahhütlerin  yerine getirilmesi ve kalıcı ve sürdürülebilir bir ateşkes olmasına çok önem  veriyoruz. Konuyla ilgili olarak, Sayın Türkiye Cumhurbaşkanın istihbarat  paylaşımı ve insani yardım konularındaki eylemlerine katılıyoruz."
 
"Kimyasal silahların kullanılması kabul edilemez"
 
Macron, Rusya'ya, Suriye'deki rejim üstünde baskı kurması konusunda  güvendiklerini dile getirerek, sözlerini şöyle sürdürdü:
 
 "Hem bölgede hem dünyanın diğer bölgelerinde kimyasal silahların  kullanılması, kim kullanırsa kullansın kabul edilemezdir. Suriye ile ilgili  olarak ikinci bir konu da siyasi süreç konusu. Hiçbir zaman unutmamak gerekir ki  Suriye'de aslında iki savaş süregeliyor. Hep birlikte teröristlere karşı  sürdürdüğümüz bir savaş var, Suriye'deki tüm terör gruplarına karşı. Bir de  Suriye'deki rejimin kendi muhaliflerine karşı sürdürdüğü bir çatışma ve bunun bir  sonucu olarak milyonlarca sığınmacı... Tabii ki bu durum sürdürülebilir değil ve  bunun çözümlenmesi siyasi bir çözüm bulmaktan geçiyor. Tüm Suriyelilerin  ülkelerine dönebilmesini sağlayacak siyasi bir çözüm olması gerekiyor. Kapsayıcı  bir Suriye'nin tekrar yapılandırılması çok önemli. Bugün rejim, askeri olarak  yeniden fetih mantığında davranıyor, bu da Suriye'nin istikrarını sağlayacak bir  yaklaşım değil.
 
Soçi toplantısından 10 ay sonra henüz anayasa komitesi toplantısı  yapılmış değil.  Sene sonuna kadar anayasa komitesiyle ilgili listelerin  onaylanması ve bu toplantının yapılmasını istiyoruz. Tabii ki dördümüze bağlı bir   durum değil. Bu konuyla ilgili irademiz tamdır ve kapsayıcı siyasi çözüm için  bunun mutlaka hayata geçirilmesi gerektiğine inanıyoruz. Suriye halkı kendi  geleceği hakkında söz hakkına sahip olmalı. Yani şeffaf ve özgür seçimlerin  uluslararası gözetim altında yapılması gerekiyor. Bu konuyla ilgili olarak şu  aşamada bir jest görmüş değiliz bu nedenle konuyla ilgili güçler, uluslararası  mekanizmayı hayata geçirmek için elinden geleni yapıyor. İşte bugün de bunu  yaptık. Sene sonuna kadar tüm paydaşlarla ilgili olarak bu anayasa komitesinin  bir an önce toplanmasını hayati öneme sahip olduğunu söyledik. Konuyla ilgili  olarak iradelerimiz örtüşüyor. Çünkü bunu Suriye halkına borçluyuz, hayatını  kaybedenlere borçluyuz, şu anki rejimden kaçan Suriyelilere borçluyuz."
 
 
"Rusya ve Türkiye ile beraber çalışmaya devam etmemiz gerekiyor"
 
Macron, bildirgede değindikleri üçüncü konun ise insani yardım  olduğunu aktararak, "Rusya ve BM ile birlikte birkaç hafta önce Doğu Guta'da bir  ortak harekatımız oldu. Rusya ve Türkiye ile beraber çalışmaya devam etmemiz  gerekiyor. Alman Şansölyesi ile bunu dile getirdik. Sivil topluluklara insani  yardım ulaştırılması son derece önemli. Bu konuyla ilgili tüm paydaşların insani  yardım konvoylarının erişimini sağlaması gerekiyor, STK'ların da iş birliğini  alarak. Bugün hala bazı blokaj durumları olduğunu, insani konvoyların önünün  kesildiğini görüyoruz, bu kabul edilemez. BM çerçevesinde ve iş birliği  felsefesinde birlikte çalışmamız gerekiyor." şeklinde konuştu.
 
 "Türkiye, Ürdün, ve Lübnan'ın çabalarını takdirle karşılıyorum"
 
Bildirgede değinmek istediği bir başka konunun da sığınmacıların,  mültecilerin geri dönüşü olduğunu dile getiren Macron, şunları kaydetti:
 
"Konuyla ilgili olarak Türkiye, Ürdün, ve Lübnan'ın çabalarını  takdirle karşıladığımı belirtmek isterim. Uzun yıllardır bu ülkeler gerçekten  sorumluluklarını yerine getirerek çok önemli sayıda Suriye'den kaçan ve başka  ülkelere giden sığınmacıları ağırlıyorlar. Bugün açık konuşmak gerekir. Gerçekten  bu sığınmacıların ülkelerine geri dönmesi inandırıcı ve kapsayıcı olamaz, siyasi  bir çözüm getirilmediği sürece. Çünkü bu kişiler rejimin gasplarından kaçan  kişiler. Nitekim sene başından bu yana yeni sığınmacı dalgalarını görüyoruz.  Burada her birimizin İdlib ile ilgili olarak yaptıklarımızı, bu ülke ile ilgili  yapmazsak başka mülteci akınlarını göreceğiz. Bunun önüne geçmemiz mümkün  olmayacaktır. İşte o yüzden bu gün Yüksek Mülteciler Konseyi'nin belirlemiş  olduğu şartlar dahilinde yani güvenli ve insan haysiyetine uygun ve gönüllü bir  şekilde sığınmacıların geri dönüşünü sağlayabiliriz. Burada güvenli, insan  haysiyetine uygun ve gönüllü geri dönüşten bahsediyorum. Yani bir takım alt  yapıların oluşturulması su, elektrik tedariki gibi. Bu zirve gerçekten de son  derece yararlı bir aşama oldu, Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan'a tekrar  teşekkürlerimi sunmak istiyorum. Bugün buradaki toplantımız son derece önemli ama  bizlerin de sorumluluğunu beraberinde getiriyor. Konuyla ilgili olarak gerçekten  birkaç milyon Suriyeli'den bahsediyoruz ama dünyayı ilgilendiren bir mesele bu.  Dolayısıyla bugün görüştüğümüz konular önümüzdeki süreçte bir sorumluluk yüklüyor  ve teyakkuz halinde olmamızı gerektiriyor."
 
"Cemal Kaşıkçı konusu ele alındı"
 
Basın toplantısında soruları yanıtlayan Erdoğan, Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın öldürülmesi konusunda liderlere bilgilendirme yapılıp yapılmadığına ilişkin bir soru üzerine şunları söyledi:
 
"Merhum Cemal Kaşıkçı ile ilgili olarak ikili görüşmelerimizde bu konuyu ele aldık ve gerekli bilgileri kendilerine verdim. Daha önce de zaten istihbarat örgütlerimizle yapılmış olan bu konuda çeşitli bilgilendirmeler oldu. Detaya, bugün yaptığımız ikili görüşmelerle girmiş bulunuyoruz. Şunu çok açık net tekrar burada ifade etmek durumundayım, şu anda uluslararası medyanın burada oluşu da böyle bir cevabı vermemi gerektirir. O da şudur; her şeyden önce içeride 18 tane tutuklu var. Bu 18 tutuklu malum ülkemize gelen kişilerdir. Bunlar 15, 9 artı 6, ayrıca 3, böyle bir dağılımı var. Bu 18 kişiyi Türkiye'ye kimler gönderdi? Bunun cevabını tabii ki Suudi yetkililerin vermesi gerekir. Daha sonra bir açıklama Suudi Arabistan'ın yetkili mercilerinden geldi. O da Türkiye'deki yerli işbirlikçilere cesedin teslim edildiğine dair veya onlarla farklı bir iş birliğine girmek suretiyle böyle bir adımın atıldığı söylendi. O zaman bu yerli işbirlikçi kimdir? Bunu da yine bu açıklamayı yapan kişi veya kişilerin ortaya koyması gerekmektedir. Her türlü cezai müeyyideye çarptırılacaklarını söylüyorlar. Suçun işlendiği yer İstanbul'dur, dolayısıyla Suudi Arabistan bu yargılamada eğer kendileri bu işi yapmayacaklarsa bu yargılamayı Türk yargısı olarak bizim yapmaya hazır olduğumuzu dün Adalet Bakanlığımız vasıtasıyla kendilerine bu çağrıyı yazılı olarak resmi kanallardan da yapmış bulunuyoruz. Şimdi oradan bunun cevabını tabii ki bekleyeceğiz. Suudi Arabistan başsavcısını yarın buraya gönderiyor ve İstanbul başsavcımızla başsavcı kendi yanındaki heyetiyle görüşmeleri yapacaklar. Bu görüşmenin neticesini de önemsiyoruz."
 
Erdoğan, bu süreçte emniyet teşkilatı, istihbarat teşkilatı ve yargı teşkilatının yoğun bir çalışma içerisinde olduğunu belirterek, "Bu çalışmalar bitmemiştir, hala aynı hassasiyet içerisinde devam etmektedir." dedi.
 
"Türk yargısının vereceği karara saygı duymak zorunda kalırız"
 
Cumhurbaşkanı Erdoğan, İstanbul'da bir Alman vatandaşının tutuklanmasına ilişkin soruya, "İstanbul'daki Alman ile ilgili olarak da bu kişiyle ilgili mahkeme cezasını vermiştir. Mahkemenin verdiği ceza ile birlikte temyiz yolu açıktır. Bu temyiz yoluna da müracaat etmek suretiyle Türk yargısının vereceği karara hep birlikte saygı duymak zorunda kalırız." karşılığını verdi.
 
"Suriye halkı onunla ilgili kararı verecektir"
 
Toplantıda bir gazeteci, liderlere, "Suriye'nin gelecekteki devlet yapısını ne şekilde gördükleri, Esed'in durumunun ne olacağı ve İdlib konusundaki anlaşmadan memnun olup olmadıkları" sorusuyla birlikte "dörtlü zirvenin genişleyip genişlemeyeceği, ABD'nin ya da başka bir ülkenin katılıp katılmayacağı" yönünde soru yöneltti.
 
 
"Öncelikle Esed'in durumu ne olacak?' sorunuzun cevabını vereyim" diyerek sözlerine başlayan
 
Cumhurbaşkanı Erdoğan, soruyu şöyle yanıtladı: 
 
"Her şeyden önce tabii buradaki irade kişilere ait olan bir irade değildir. Esed'in durumunu belirleyecek olan irade Suriye halkının iradesidir. İçeride ve dışarıdaki tüm Suriye halkı, onunla ilgili kararı verecektir. Tabii bize göre Esed, 1 milyona yakın vatandaşının maalesef hayatına kast etmiş bir insan konumundadır. Dolayısıyla bize göre muteber bir konumda değildir. Nitekim şu ana kadar yaşananlar ortadadır. Hala oradaki işte katliamlar aynen devam etmektedir. Temennimiz odur ki artık bu süreç bitmiş olur ve böylece Suriye'de insanlar hayatının nasıl devam ettirecek sorusuna çok da rahatlıkla bir cevap bulmuş olur."
 
İdlib'te şu an 3,5 milyon insanın yaşadığını aktaran Erdoğan, sözlerini şöyle devam ettirdi:
 
"İdlib'te yaşayan bu insanlar oraya nereden geldiler? Onlar da Halep'ten kaçarak, ne yazık ki o varil bombalarından kaçarak İdlib'e geldiler. Son dönemlerde İdlib'te de yaşam hakları ortadan kalktı ve bu defa oradan nereye kaçacaklardı? Kaçacakları tek yer vardı. O da Türkiye. Türkiye'den başka sığınacakları, kaçacakları hiçbir yer yoktu. Zaten bizde 3,5 milyon insan şu anda bize iltica etmiş, bizde. Yeni bir 3,5 milyon insan, ne kadarı İdlib'ten kaçardı, bunu bilemiyoruz ama sağ olsun Sayın Putin ile yapmış olduğumuz görüşmeler neticesinde, attığımız adımlarla İdlib sürecinde 10 maddelik muhtıra gerçekten burada yeni bir süreci başlattı ve bu süreçle orada bir kalıcı -temennimiz odur ki- ateşkesi sağlamış olduk. Öyle veya böyle kalıcı sürdürülebilir böyle bir ateşkesin devamı, tabii ki orada yaşayan insanları rahatlattı. Fakat, bütün o yıkılan binaları gördüğümüzde, o binaların altında kalan insanları -tasavvur edebiliyor musunuz?-, bunları gördüğümüzde tabii bizler siyasetçi olarak, devlet başkanları, cumhurbaşkanları olarak acaba bunun bedelini nasıl ödeyeceğiz diye düşünmek durumunda kalıyoruz."
 
Suriye'nin kuzeyinden mülteci olarak gelenlerle ilgili Türkiye'nin attığı adımların ortada olduğunu dile getiren Erdoğan, "Onlara yönelik şu anda verdiğimiz destekler ortada. Tabii insani olarak birçok destekleri vermek durumundayız. Nitekim bugünkü yaptığımız görüşmelerde insani olarak ne gibi destekler verebiliriz, eğitimde, sağlıkta, altyapı, üst yapı ne gibi destekler verebiliriz bütün bunları görüşme fırsatını bulduk, bunların adımlarını attık. Temenni ediyorum ki buralarda da mesafe alacağız. Son olarak genişleyebilir mi sorusunu sordunuz, bu yine birlikte atacağımız adımdır, birlikte vereceğimiz karardır, ona göre bu dondurulmuş bir yapı değildir. Eğer böyle bir şeyin kararını verirsek, Astana'da olduğu gibi böyle bir adımı burada da atmamız mümkündür." şeklinde konuştu. 
 
"60 bin kişinin İdlib'e dönmüş olması, bu sürecin başarıdır" 
 
Cumhurbaşkanı Erdoğan, İdlib konusundaki soru üzerine İdlib konusunda aralarında 10 maddelik muhtıranın birçok şeyi cevapladığını belirterek, şunları söyledi:
 
"Her şeyden önce malum 12 gözlem noktasıyla zaten orada Rusya Federasyonu'yla gayet dayanışma içerisinde bir çalışmamız var. 12 gözlem noktasının dışında da 10 gözlem noktasına Rusya Federasyonu malum sahip. Tüm bunların hepsi bölgenin güvenliğine yönelik adımlardır. Fakat hepsinden öte İdlib muhtırasındaki dikkat çeken konu aşırı radikal güçlerin Türkiye tarafından kontrol altına alınmasıdır. Ama bunun dışında da rejimin aynı şekilde 15-20 kilometrelik o bölgede herhangi bir tehdidini kaldırma sürecini de Rusya Federasyonu'nun kendi kontrolü altına almış olmasıdır. Bütün mesele burada ağır silahların İdlib merkezinden tamamen çekilerek, bunların merkezde sivil halkı rahatsız etmemesinin sağlanmasıdır. Bunun yanında yine aynı şekilde oradaki yapılacak silahlı saldırılar karşısında bir mutabakat, dayanışma içerisinde Türkiye ve Rusya Federasyonu'nun alacağı tavırdır ve alt birimlerimiz her an çalışmalarını sürdürmektedir. Burada savunma olsun, istihbarat olsun, dayanışmalarını sürdürüyorlar. Hedefimiz buradaki sivil halkın huzurunu sağlamaktır. Nitekim şu ana kadar da yaklaşık 60 bin kişinin İdlib'e dönmüş olması, bu sürecin başarıdır. Bunun için Sayın Putin'e de teşekkür ediyorum. Burada gayreti olan bütün arkadaşlarımıza ayrıca teşekkür ediyorum." 
gazetevatan

Anahtar Kelimeler

banner45

Yorum Yaz

@name x